محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
583
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
1 . متن « سائبة » ، ابن اثير مىگويد : براى آمدن مسافرى از سفر يا بهبودى از بيمارى . . . ، به عنوان نذر مىگفتند : « ناقتى سائبة » و از آن پس ، آن شتر را آزاد رها مىكردند . « كان الرّجل إذا أعتق عبدا فقال هو سائبة فلا عقل بينهما و لا ميراث ( در زمان جاهليت هنگامى كه مردى برده خود را آزاد مىكرد و مىگفت : او به عنوان نذر آزاد است ( سائبة ) ، ديگر از نظر خونبها و ميراث ، پيوندى ميان آن دو ، باقى نمىماند ( النّهاية 2 / 431 ) . در قرآن كريم نيز ، « سائبة » ، مردود به شمار آمده است ( مائده / 103 ) . - م . ( 1 ) 368 / 24 نامهنگارى با عمر ، پيرامون مسائل ارث ، نسبت به پسر و مادر بزرگ سنن ، سعيد بن منصور ، بخش نخست ، ش 103 . پسر مردى از بنى حنظله به نام حسكه مرد . مادر پدر و حسكه پدر پسر ، وارث او شدند . ابو موسى اشعرى را از اين موضوع ، آگاه ساختند . او در اين باره به عمر ، نامه نوشت . متن نامه به دست نيامده است . عمر در پاسخ او نوشت : ميراث پسر حسكه را به پدر او و مادر پدرش ده . ( 2 ) 368 / 25 فرمان عمر دربارهء ترجيح يكى از دو گروه خويشاوند ، بر گروه ديگر ( در ارث ) سنن سعيد بن منصور ، بخش نخست ، ش 133 ( ناشر آن ، به المصنّف عبد الرّزّاق نيز ارجاع داده است ) . از شقيق روايت است كه گفت : نامهء عمر ( دربارهء ارث ) به دست ما رسيد : هرگاه يكى از دو گروه خويشاوند ، به مادر نزديكتر باشند ، همهء دارايى را به ايشان دهيد .